Wednesday, September 4, 2019

آیا اسلام در اصل یک نسخه از مسیحیت است؟ مصاحبه با کارل – هاینتس اولیگ



آیا اسلام در اصل یک نسخه از مسیحیت است؟ مصاحبه با کارل – هاینتس اولیگ، دین‌شناس و اسلام‌شناس درباره‌ی آغاز اسلام

در سالهای گذشته اسلام‌شناسان، زبان‌شناسان و مورخان بر آن شدند تا تاریخ اسلام را از دیدگاه تاریخی- انتقادی مورد بررسی قرار بدهند. پروفسور کارل – هاینتس اولیگ از دانشگاه زارلند به این دسته از پژوهشگران تعلق دارد. این دین‌شناس در یک مصاحبه‌ی دو بخشی درباره‌ی* نتایج پژوهش‌هایش که تصویر کاملاً نوینی از آغاز اسلامی* می‌دهد، سخن می‌گوید.


مصاحبه‌کننده: آلفرد هاکنزبرگر
مصاحبه‌شونده: کارل- هاینتس اولیگ


یکی از کتاب‌هاتان درباره‌ی تاریخ صدر اسلام عنوان‌ِ «آغاز ناروشن» را دارد. امروزه ما هر دانشنامه‌ای که باز می‌کنیم به تفصیل در مورد آغاز اسلام سخن گفته، پس چه چیزی در مورد پیدایش اسلام ناروشن است؟
پیش‌ترها ایگناز گلدزیهر، یکی از «پدران» اسلام‌شناسی، در سخنرانی‌ای در سال ۱۹۰۰ در دانشگاه سوربون گفت که آغاز اسلام بسیار ناروشن است. در حقیقت خود قرآن هیچ اطلاعی درباره‌ی زندگی محمد به ما نمی‌دهد. فقط چهار بار مفهوم «محمد» در قرآن آمده است، و فقط در یک جا با یقین می‌توان گفت که سخن از یک پیامبر عرب است، که احتمالاً به آیاتی متعلق است که بعدها به قرآن افزوده شده است. مفهوم «مکه» فقط یک بار، آنهم بدون هیچ ارتباطی، آمده است. مفهوم‌‌ِ مدینه («شهر») سه بار در قرآن آمده که معلوم نیست آیا منظور فقط «شهر» به معنی کلی‌ست یا منظور مدینه‌[«شهر پیامبر»] است. همچنین در قرآن هیچ اشاره‌ای به شبه‌جزیره‌ی عربستان نشده است. بدین ترتیب همه‌ی «اطلاعات» درباره‌ی آغاز اسلام از احادیث برگرفته شده‌اند، مانند «زندگینامه‌»‌هایی [سیره محمد] که در قرون ۹ و ۱۰ میلادی نوشته شده‌اند. یکی از این متون که تاریخ‌نگاری اسلامی از آن سرچشمه‌ می‌گیرد، «تاریخ طبری» است که در قرن ۱۰ میلادی تحریر شده است. بدین ترتیب برای دو قرن نخست «اسلام»، متون همزمان و معاصری که بتوان بدانها اتکا کرد، وجود ندارند.
پس، تاریخ اسلام ۱۵۰ تا ۲۰۰ سال بعد از مرگ پیامبر محمد (۶۳۲ میلادی) نوشته شده است. چرا این قدر دیر تاریخ اسلام نوشته شد؟